Historia dzielnicy - kalendarium do 1926 r.

Zanim powstało miasto Gdynia

1224 r. - 23.04 - W dokumencie wydanym przez kancelarię Świętopełka, księcia pomorskiego pojawiła się nazwa, Kedkino, którą można utożsamiać z pierwotną łacińską nazwą Gdynia. Dokumentem tym zmienił wolę swego poprzednika, Mściwoja, który włości na Kępie Oksywskiej "totus Oxine" przekazał klasztorowi sióstr Norbertanek z Żukowa. Odtąd Oksywie z woli Świętopełka należeć miało do oliwskiego klasztoru Cystersów.
1253 r. - 31.10
- W dokumencie biskupa kujawskiego Wolimira, potwierdzającym, jakie wsie należą do parafii w Oksywiu, pojawia się po raz pierwszy nazwa Gdynia.
1365 r. - 12.06 -
Komtur gdański Ludeke Essen nadal osadę Cradolewo (obecnie Redłowo) sołtysowi Piotrowi von Kate.
1382 r. - 29.06 -
Fundator klasztoru kartuzów Jan z Różęcina, aby zapewnić zbawienie duszy swej i swych rodziców" podarował kartuzom Gdynię wraz z prawem do połowów. Odtąd Gdynianie zaopatrywać będą klasztor w świeże ryby.
1520 r. - 10.12 -
Pod tą datą ojcowie Kartuzi zanotowali, że Krzyżacy splądrowali wieś Gdingen (Gdynię), pozostawiając po sobie jedynie zgliszcza.
1637 r. - 05.10 -
Odbyły się pierwsze zaślubiny z morzem, którymi uwieczniono koniec narady króla Władysława IV, z komisarzami królewskimi oraz dowódcami wojsk polskich. Uroczystość odbyła się na stromym przylądku w Redłowie, w obecności komisarzy królewskich Jerzego Ossolińskiego i Gerarda Denhoffa, piastującego również godność komisarza admiralicji. Cztery uzbrojone okręty pod polską banderą stały na kotwicach pod Kolibkami. Nad morzem wbito wysoki maszt, na którym zawieszono białą chorągiew. Z okrętów oddano armatnie salwy honorowe. Jerzy Ossoliński uroczyście ogłosił, że w imieniu króla i Korony Polskiej bierze morze w posiadanie.
1666 r. - 06.01
- Według opisu Reinholda Curicke'a w okolicach klifu orłowskiego miała miejsce powietrzna walka orłów. Zdarzenie to dało początek legendarnej etymologii nazwy Orłowo, która naprawdę pochodzi od nazwiska miejscowego rybaka Jana Adlera (po niemiecku Adler znaczy orzeł).
1734 r. - 12.05
- W trakcie konfliktu, po wyborze Stanisława Leszczyńskiego i Augusta III równocześnie na królów Polski, Rosjanie spalili doszczętnie „wcale zamożną Gdynię".
1772 r. - 18.09
- Podczas pierwszego rozbioru Polski, Gdynia dostała się pod pruskie panowanie po przyjęciu przez komisarza pruskiego, klasztoru w Kartuzach, którego własnością była od 1382 roku.
1809 r. - 15.06
- Po raz pierwszy pojawia się nazwa Kamienna Góra, z niem. Steinberg.1828 r. - 23.10 - Strajk polskich marynarzy objął załogi wszystkich statków „Żeglugi Polskiej".
1869 r. - 19.03
- Zawiązało się Towarzystwo Rolnicze dla Parafii Oksywsko-Rumskiej.
1869 r. - 19.12
- Urodził się Antoni Abraham, wybitny działacz kaszubski, zwany „królem kaszubskim" i „apostołem narodowej sprawy". Był mieszkańcem Gdyni.
1870 r. - 01.09
- Oddano nową linię Kolejową ze Szczecina przez Gdynię do Gdańska
1872 r. - 10.02 - W Dębogórzu na Kępie Oksywskiej urodził się Jan Radtke, pierwszy wójt gdyńskiej gminy, człowiek powszechnie znany i szanowany.
1881 r. - 14.05
- W rodzinie kaszubskiej, w Mechelinkach pod Gdynią urodził się Jan „Waju" Leszczyński, bosman s/s „Daru Pomorza".
1882 r. - 21.08
- Uruchomiono nową agencję pocztową jako oddział chyloński. Poczta mieściła się w budynku szkoły. Do obwodu doręczeń należała Gdynia Stara i Nowa, Grabowo, Święty Jan, Lipowe Błota, Oksywie oraz Kamienna Góra. Wkrótce agencję gdyńską połączono z siecią telefoniczną i zainstalowano rozmównicę publiczną.
1882 r. - 13.12
- Szkuner „Łucja Małgorzata" pod banderą polską wypłynął z Le Havre na wyprawę do Kamerunu, pod dowództwem geografa Stefana Szolc-Rogozińskiego.
1883 r. - 11.07
- Urodził się Jan Karwowski, nauczyciel, pierwszy kierownik Szkoły Podstawowej nr 1 w Gdyni.
1888 r. - 02.09
- Urodził się ksiądz Teodor Turzyński, od 1927 roku proboszcz parafii Najświętszej Marii Panny Królowej Polski, przy ulicy Świętojańskiej.
1890 r. - 24.12
- Urodził się Franciszek Sokół, Komisarz Rządu w Gdyni.
1893 r. - 17.04
- Rybacy z Oksywia, Gdyni i z sąsiednich wsi rozpoczęli starania u władz pruskich o pozwolenie na budowę portu rybackiego. Niestety bezskuteczne. Prusacy obawiali się zbytniego umocnienia żywiołu kaszubskiego - „siedliska zła i wolności".
1894 r. - 01.01
- Oddano do użytku skromną stację kolejową w Gdyni, zbudowaną za kwotę 750 marek niemieckich.
1910 r. - 01.12
- Według przeprowadzonego spisu ludności, liczba mieszkańców wynosiła 895 osób.
1911 r. - 15.04
- W ówczesnej czteroklasowej szkole gdyńskiej podjął pracę Jan Kamrowski, absolwent Collegium Marianum w Pelplinie. Po odzyskaniu niepodległości został pierwszym polskim kierownikiem szkoły w Gdyni.
1914 r. - 03.04
- Urodził się ksiądz prałat dr Hilary Jastak, wieloletni proboszcz parafii i budowniczy kościoła Najświętszego Serca Pana Jezusa w Gdyni, kapelan „Solidarności" Stoczni Gdynia S.A. , protektor Fundacji Pomocy Stypendialnej, „Król Kaszubów".
1915 r. - 11.04
- Urodził się ojciec Józef Krok, redemptorysta, organizator Duszpasterstwa Ludzi Morza w Gdyni.
1918 r. - 08.01
- Prezydent Stanów Zjednoczonych Woodrow Thomas Wilson ogłosił 14 punktową deklarację, której punkt 13 brzmiał: „ (...) powinno zostać utworzone państwo polskie z wolnym i bezpośrednim dostępem do morza".
1918 r. - 23.11
- Jan Radtke został pierwszym, komisarycznym wójtem gminy gdyńskiej i sołtysem wsi Gdynia. Niezwłocznie wprowadził do urzędu język polski, na budynku swej siedziby wywiesił biało-czerwona flagę.
1918 r. - 01.12
- Licznie zebrani Polacy na wiecu w Gdyni wybrali Radę Narodową, w skład, której weszło dwóch rybaków, dwóch rolników, czterech robotników i jeden ksiądz oraz uchwalili wprowadzenie języka polskiego do szkół.
1919 r. - 30.08
- Jan Radtke wybrany został na stanowisko wójta Gdyni i sołtysa Chyloni. Został pierwszym polskim przedstawicielem władzy administracyjnej po 150 latach niewoli.
1919 r. - 30.10
- Jan Radtke i ksiądz Jan Dorszyński stanęli na czele powołanej przez mieszkańców Oksywia i Gdyni Rady Rewolucyjnej. Usunięto pruskiego wójta i zarządzono posługiwanie się językiem polskim.
1920 r. - 12.02
- Pierwszy szwadron drugiego pułku Szwoleżerów Rokitniańskich w Gdyni, serdecznie witany przez miejscową ludność, dokonuje żołnierskich zaślubin z Bałtykiem. Polskich żołnierzy podejmuje u siebie, w Kolibkach Witold Kukowski, prezes Powszechnej Rady Ludowej.
1920 r. - 17.02
- Władze polskie przejęły placówki pocztowe w Chylonii, Gdyni i w Małym Kacku.
1920 r. - 06.05
- Inżynier Tadeusz Wenda, kierownik Wydziału Budowy Portów Sekcji Technicznej Departamentu Morskiego Ministerstwa Spraw Wojskowych został wydelegowany na wybrzeże w celu zbadania stanu i możliwości eksploatacyjnych portu w Gdyni. Razem z wiceadmirałem Kazimierzem Porębskim przeprowadził lustrację wybrzeża i uznał teren między Kamienną Górą, a Kępą Oksywską przy Gdyni za najodpowiedniejszy na budowę portu.
1920 r. - 28.05
- Uchwalono ustawę o morskich statkach handlowych. Ustawa określała warunki, na jakich statek mógł uzyskać prawo do polskiej bandery handlowej.
1920 r. - 08.07
- Odbył się wielki wiec mieszkańców Gdyni, po którym powstało Towarzystwo Przyjaciół Pomorza ze Stefanem Żeromskim jako prezesem. Pisarz był w Gdyni niezwykle lubiany i szanowany. Scena wiecu znalazła swą literacką formę w XVII opowiadaniu "Wiatru od morza", pt. „Przy nowych fundamentach".
1920 r. - 10.08
- Antoni Abraham przenosi się z Oliwy do Gdyni i zamieszkuje w domku Skwiercza przy ul. Starowiejskiej.
1920 r. - 23.08
- W Ministerstwie Spraw Wojskowych zapadła decyzja o samodzielnej organizacji bazy morskiej Marynarki Wojennej w Gdyni, jedynej na polskim wybrzeżu.
1920 r. - 01.11
- Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów przyznał pierwsze kredyty Ministerstwu Spraw Wojskowych na budowę portu w Gdyni.
1921 r. - 10.01
- Sprawy oświaty wyłączono z kompetencji Ministerstwa byłej Dzielnicy Pruskiej, przekazując je Ministerstwu Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.
1921 r. - 13.04
- O godzinie 12.50 na teren portu gdyńskiego wjechał pierwszy polski parowóz.
1921 r. - 29.05
- „W miejscu bardzo sposobnym", wskazanym przed 300 laty królowi Władysławowi IV, rozpoczęto budowę portu, „przy Gdyni". Pracę poprzedziło poświęcenie miejsca.
1921 r. - 30.09
- Według pierwszego powojennego spisu ludności Gdynię zamieszkiwało 1268 osób.
1921 r. - 10.11
- Uruchomienie pierwszej linii kolejowej wybudowanej przez władze polskie na odcinku Kokoszki-Gdynia.
1921 r. - 20.11
- Gdynia otrzymała połączenie kolejowe przez Kokoszki z Kartuzami i przez Bydgoszcz z innymi miastami.
1921 r. - 09.12
- We Lwowie zarejestrowano spółkę pod nazwą „Polska Riviera". Obszarem działania spółki była Gdynia.
1922 r. - 02.05
- Antoni Abraham otrzymał z rąk Prezydenta RP, Stanisława Wojciechowskiego, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.
1922 r. - 20.05
- W Gdyni zawiązano Towarzystwo „Żegluga Przybrzeżna".
1922 r. - 23.09
- Sejm uchwalił ustawę o budowie portu w Gdyni. Wykonanie ustawy powierzono Ministrowi Przemysłu i Handlu w porozumieniu z Ministrami: Spraw Wojskowych, Skarbu i Robót Publicznych. Ustawa weszła w życie z dniem ogłoszenia.
1922 r. - 29.09
- Podczas uroczystości odpustowych na Oksywiu nastąpiło poświęcenie kamienia węgielnego pod budowę kościoła Najświętszej Marii Panny Królowej Polski, który stanąć miał w Gdyni przy ul. Świętojańskiej.
1922 r. - 03.11
- Zarejestrowano „Towarzystwo z Ograniczoną Poręką pod nazwą „Stocznia w Gdyni". Statut głosił, że: „celem Towarzystwa jest remont już istniejących i budowa nowych statków morskich różnych wielkości, nie wyłączając łodzi oraz prowadzenia wszelkich robót związanych z budową statków."
1923 r. - 23.04
- Otwarcie prowizorycznego portu w Gdyni.
1923 r. - 23.05
- Żaglowiec szkolny „Lwów", jako pierwszy polski statek wyrusza z Gdyni w podróż transatlantycką do Brazylii.
1923 r. - 23.06
- Pierwsza uroczystość puszczania w Gdyni wianków w noc świętojańską.1923 r. - 23.06 - Zmarł Antoni Abraham (ur. 1869 r.), niestrudzony bojownik o polskość Kaszub, delegat Rady Ludowej na konferencję pokojową w Wersalu. Mieszkał w Gdyni od 1920 roku w domu Skwiercza przy ul. Starowiejskiej 30.
1923 r. - 06.07
- Uchwalenie ustawy o służbie na stanowiskach oficerskich w Polskiej Marynarce Handlowej.
1923 r. - 24.07
- Powołano instytucję Kapitanatu Portu.
1923 r. - 05.08
- Odbyły się morskie regaty łodzi wiosłowych, motorowych i żaglowych oraz zawody pływackie.
1923 r. - 13.08
- Przy pomoście prowizorycznego portu zacumował pierwszy statek oceaniczny. Był to francuski parowiec „Kentucky", który zabrał z Gdyni polskich emigrantów.
1924 r. - 03.05
- Konsekracja kościoła Najświętszej Marii Panny Królowej Polski, budowanego od 1922 roku według projektu architektów Romana Wojkiewicza i Mariana Baranowskiego, na ziemi ofiarowanej przez Elżbietę Skwierczównę, z szacownego, starego rodu kaszubskiego. Świątynia była wotum dziękczynnym miejscowych Polaków za odzyskanie niepodległości.
1924 r. - 11.05
- Początek działalności Polskiego Związku Żeglarskiego w Gdyni.
1924 r. - 04.07
- Zakończono budowę pierwszego hotelu w Gdyni „Polska Riviera".
1924 r. - 04.07
- Została zawarta umowa o budowę portu w Gdyni ze specjalnie zawartym w tym celu Konsorcjum Francusko-Polskim, składającym się z trzech firm francuskich i dwóch polskich. Projektantem i kierownikiem portu byt inżynier Tadeusz Wenda (1863-1948). Termin zakończenia prac wyznaczono na rok 1930.
1925 r. - 30.01
- Walne zgromadzenie Ligi Morskiej i Rzecznej zobowiązało swoje oddziały do obchodzenia 10 lutego każdego roku rocznicy odzyskania przez Polskę dostępu do morza.
1925 r. - 17.03
- Rada Ligi Morskiej i Rzecznej obradująca w Tczewie zaproponowała budowę kanału Tczew-Gdynia, z pominięciem Gdańska.
1925 r. - 18.03
- Weszła wżycie ustawa o utworzeniu Izb Morskich przy Sądzie Powiatowym w Wejherowie, z przewodniczącym sędzią Julianem Pobłockim i przy Urzędzie Marynarki Handlowej w Gdańsku, z przewodniczącym sędzią Zygfrydem Powałowskim oraz Izby Morskiej Odwoławczej przy Sądzie Okręgowym w Starogardzie.
1925 r. - 15.06
- Niemcy odmówiły przyjmowania polskiego węgla, co spowodowało wybuch tzw. wojny celnej.
1925 r. - 27.06
- Przy promenadzie nadmorskiej wybudowano budynek „Casina".
1925 r. - 10.08
- Odpłynął na Łotwę statek z pierwszym ładunkiem eksportowego węgla.
1925 r. - 31.08
- W Toruniu odbyło się zebranie założycielskie Instytutu Bałtyckiego, który w 1937 r. przeniesiony zostanie do Gdyni.
1925 r. - 11.10
- Międzyministerialna komisja ustaliła charakter przyszłego miasta, jako portowy i letniskowy.
1925 r. - 07.11
- Za wybitne zasługi w tworzeniu gdyńskiego szkolnictwa odznaczono Jana Kamrowskiego, nauczyciela gdyńskiej „jedynki" Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.
1925 r. - 20.11
- Komitet Międzyministerialny zatwierdził pierwszy projekt zabudowy Gdyni.

Kalendarium opracowała K. Miszewska na podstawie  "Kalendarza Gdyńskiego" z roku 2002 wydanego przez IMPRIMATUR dla ZKM W Gdyni.

Wydarzenia

<<  Lipca 2017  >>
 Pn  Wt  Śr  Cz  Pt  So  N 
       1  2
  3  4  5  6  7  8  9
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31      
Reklama
Reklama